Parent’s Library

Uncategorized

อย่าเพิ่งตีความว่าลูกดื้อ ถ้ายังไม่รู้เด็กสมาธิสั้นเป็นยังไง

เข้าใจเด็กสมาธิสั้น

ลูกขี้หงุดหงิด อยู่ไม่นิ่ง แบบนี้เด็กอารมณ์ร้อนหรือสมาธิสั้น?

คุณกำลังสงสัยใช่ไหมว่าเด็กสมาธิสั้นเป็นยังไง? ยิ่งเจ้าตัวเล็กที่บ้านเป็นเด็กอารมณ์ร้อน ขี้หงุดหงิด ว่อกแว่ก อยู่ไม่นิ่ง พูดอะไรก็เหมือนเข้าหูซ้ายทะลุหูขวา ก็ยิ่งพาลทำให้สงสัยว่าลูกกำลังเข้าข่ายอาการนี้หรือเปล่า หรือแค่ซนตามวัย?

จากประสบการณ์ที่ครูแก๊ปเจอในหลักสูตรค่ายช่วงปิดเทอม SMART-i Camp ผู้ปกครองพูดเป็นเสียงเดียวกันว่าแยกไม่ออกจริง ๆ เนื่องจากทั้งสองอย่างมีเส้นบาง ๆ
ที่ดูคล้ายกันอยู่ และแน่นอนว่าวิธีแก้ลูกอารมณ์ร้อนกับการดูแลเด็กสมาธิสั้นก็ต่างกันด้วย วันนี้ครูแก๊ปเลยอยากชวนคุณพ่อคุณแม่มาถอดรหัสพฤติกรรมลูก
พร้อมทำความเข้าใจว่าเด็กอารมณ์ร้อนเกิดจากอะไร? ทําไมเด็กสมาธิสั้นถึงมีอารมณ์ร้อนง่าย? แล้วอาการสมาธิสั้น (ADHD) มีอะไรบ้าง?  เพื่อเปลี่ยนความกังวลให้กลายเป็นความเข้าใจและเป็นพลังให้ลูกเติบโตในแบบตัวเอง

เข้าใจ “สมาธิสั้น (ADHD)” ให้ลึก ก่อนตีความพฤติกรรมลูกผิดไป

ก่อนจะไปดูว่าเด็กสมาธิสั้นเป็นยังไง มาทำความรู้จักโรคนี้ขึ้นอีกสักนิด โรคสมาธิสั้น หรือ ADHD (Attention-deficit hyperactivity disorder) ไม่ได้เกิดจากการเลี้ยงดูที่ผิดพลาด และไม่ใช่นิสัยที่แก้ได้ด้วยการดุหรือลงโทษ แต่เกิดจากสารสื่อประสาทในสมองส่วนหน้าที่ทำหน้าที่ควบคุมสมาธิ การยับยั้งชั่งใจ และการจัดการอารมณ์อย่างโดพามีน (Dopamine) และนอร์เอพิเนฟริน (Norepinephrine) ทำงานน้อยกว่าปกติ ทำให้เด็ก ๆ “ตั้งใจ” ยากกว่าคนอื่น ๆ แม้จะพยายามแล้วก็ตาม จึงเป็นเหตุผลว่าทําไมเด็กสมาธิสั้นถึงมีอารมณ์ร้อนง่าย

โดย ADHD แบ่งออกได้เป็น 3 กลุ่มอาการหลัก ได้แก่

  • ขาดสมาธิ (Inattention): ว่อกแว่กง่าย ลืมบ่อย ทำงานไม่เสร็จ จดจ่อได้ไม่นาน
  • ซนเกินวัย อยู่ไม่นิ่ง (Hyperactivity): ยุกยิกตลอด นั่งไม่ติดที่ พูดไม่หยุด วิ่งวุ่นในเวลาที่ไม่เหมาะสม
  • หุนหันพลันแล่น (Impulsivity): รอคอยไม่ได้ ขัดจังหวะคนอื่น ตัดสินใจโดยไม่คิด ห้ามตัวเองไม่ทัน

เช็กเลย! เด็กสมาธิสั้นเป็นยังไง พฤติกรรมไหนที่พ่อแม่ควรสังเกต

หากคุณกำลังสงสัยว่าลูกกำลังเข้าข่ายอาการสมาธิสั้นหรือเปล่า ครูแก๊ปแนะนำให้คุณพ่อคุณแม่ลองสังเกตพฤติกรรมของลูกอย่างใกล้ชิด โดยกลุ่มอาการสมาธิสั้น (ADHD) มีอะไรบ้าง? จากที่เรากล่าวไปในหัวข้อก่อนหน้ามักจะเริ่มแสดงให้เห็นอย่างเด่นชัดก่อนช่วงอายุ 7 ปี ซึ่งสามารถใช้ 4 จุดสังเกตหลักในชีวิตประจำวันมาเป็นเกณฑ์คัดกรอง
เบื้องต้นได้ดังนี้

เด็กซนทั่วไปอาจมีสมาธิหลุดหรือดื้อบ้างเวลาหิว เหนื่อย หรือนอนน้อย แต่เด็กสมาธิสั้นจะแสดงพฤติกรรม เช่น ว่อกแว่กง่าย สั่งงาน 3 วิก็ลืม ทำงานไม่เคยสำเร็จ ยุกยิกนั่งไม่ติดที่ หรือทำของใช้ส่วนตัวหายบ่อย ๆ แทบจะทุกวัน ต่อเนื่องยาวนานติดต่อกันไม่ต่ำกว่า 6 เดือนขึ้นไป

ลองเช็กดูว่าอาการเหล่านั้นเกิดขึ้นในหลายสถานที่หรือเปล่า เพราะเด็กที่ซนตามวัยมักจะยอมเรียบร้อยขึ้นเมื่อเปลี่ยนสถานที่หรืออยู่กับคนแปลกหน้า แต่เด็กสมาธิสั้นจะไม่สามารถควบคุมตัวเองได้เลย ไม่ว่าจะอยู่ที่บ้าน เรียนหนังสือในห้องเรียน หรือไปทำกิจกรรมกลุ่มนอกบ้านกับเพื่อน ๆ

อาการสมาธิสั้นที่แท้จริงมักส่งผลกระทบชีวิตลูก เช่น ผลการเรียนตกลงเรื่อย ๆ มีปัญหากับเพื่อน ถูกครูตำหนิบ่อย หรือเริ่มไม่มั่นใจในตัวเองเพราะรู้สึกว่าตัวเองทำอะไรไม่ได้เหมือนคนอื่น ถ้าเริ่มเห็นสัญญาณเหล่านี้ อย่าละเลยปล่อยให้รอนาน!

เวลาที่โดนขัดใจจนระเบิดอารมณ์ฉุนเฉียว เอาแต่ใจ ลูกสามารถระงับพฤติกรรมและปลอบตัวเองให้สงบลงได้ด้วยตัวเอง (Calming down) มากน้อยแค่ไหน เพราะเด็กสมาธิสั้นจะมีสารเคมีในสมองส่วนหน้าที่ทำหน้าที่เป็น “เบรกมือ” ต่ำ ทำให้เวลาโกรธจะพลุ่งพล่าน รุนแรง และกลับมาสงบสติอารมณ์ได้ยากกว่าเด็กทั่วไปหากไม่มีสิ่งของหรือเงื่อนไขมาล่อใจ

เด็กอารมณ์ร้อนเกิดจากอะไร

เด็กอารมณ์ร้อนเกิดจากอะไร? เทียบเด็กสมาธิสั้น VS อารมณ์ร้อน

รู้แล้วว่าเด็กสมาธิสั้นเป็นยังไง อาการสมาธิสั้น (ADHD) มีอะไรบ้าง? แบบนี้จะแยกออกจากเด็กอารมณ์ร้อนได้ยังไง เพราะบางครั้งเด็กอารมณ์ร้อนที่ขี้หงุดหงิด ชอบระเบิดอารมณ์ ก็ดูเหมือนจะไม่มีสมาธิเอาซะเลย คำตอบสั้น ๆ คือ “ดูที่จุดเริ่มของพฤติกรรม” ถ้าเป็นเด็กอารมณ์ร้อนส่วนใหญ่พฤติกรรมจะเกิดจากอารมณ์เป็นหลัก ซึ่งมักเกิดเป็นช่วง ๆ ตามสถานการณ์ แต่ถ้าเป็นเด็กสมาธิสั้น พฤติกรรมว่อกแว่ก อยู่ไม่นิ่ง หรือควบคุมตัวเองไม่ได้ มักเกิดจากระบบควบคุมในสมองทำงานได้ไม่เต็มที่ ทำให้เขาจัดการตัวเองได้ยากในหลายสถานการณ์ ไม่ใช่แค่ตอนมีอารมณ์เท่านั้น

เปรียบเทียบเด็กสมาธิสั้น (ADHD)เด็กอารมณ์ร้อน
สาเหตุหลักสารสื่อประสาทในสมองทำงานไม่สมดุลอารมณ์ที่ยังพัฒนาไม่เต็มที่ หรือสิ่งแวดล้อมกระตุ้น
ลักษณะเด่นว่อกแว่ก อยู่ไม่นิ่งควบคุมตัวเองยากโมโหง่าย หงุดหงิด ระเบิดอารมณ์
รูปแบบเกิดซ้ำต่อเนื่อง ไม่จำกัดสถานการณ์มักเกิดเฉพาะบางช่วงหรือบางสถานการณ์
การควบคุมตัวเองยากแม้พยายามแล้วยังพอฝึกและควบคุมได้

ไม่ต้องเครียด! เด็กสมาธิสั้นก็มีความสุขและประสบความสำเร็จได้

การที่ลูกมีอาการสมาธิสั้นไม่ได้แปลว่าเส้นทางอนาคตของเขาจะแย่ลง เพราะเด็กทุกคนล้วนมีจังหวะและวิธีเติบโตที่แตกต่างกันในแบบของตัวเอง เด็กที่ดูเหมือนดื้อ ซนจนคุมยาก หรือเป็นเด็กอารมณ์ร้อนในสายตาผู้ใหญ่ จริง ๆ แล้วเขาอาจแค่กำลังส่งสัญญาณรอให้ใครสักคนเข้าใจและช่วยประคับประคองให้ถูกทางเท่านั้นสิ่งสำคัญที่สุดจึงไม่ใช่การพยายามเปลี่ยนลูกให้เป็นคนอื่น แต่คือการหมั่นสังเกต เปิดใจรับฟัง และหากิจกรรมเชิงบวกอย่าง Summer Course เพื่อให้เขาได้พัฒนาตัวเองอย่างถูกจุด เท่านี้ลูกก็จะมี Self-Esteem ที่แข็งแรง พร้อมเติบโตไปมีความสุขและประสบความสำเร็จในชีวิตได้อย่างงดงาม

รู้ว่าเด็กสมาธิสั้นเป็นยังไง ก้าวต่อไปต้องช่วยลูกให้โตถูกทาง!

สังเกตพฤติกรรมแล้วว่าเด็กสมาธิสั้นเป็นยังไง? เข้าใจว่าทําไมเด็กสมาธิสั้นถึงมีอารมณ์ร้อนง่าย? ก็อย่าลืมหาวิธีแก้ลูกอารมณ์ร้อนของเด็กสมาธิสั้นให้ทุเลาลง ซึ่งการปรับพฤติกรรมและดูแลหัวใจของลูกสมาธิสั้นก็ไม่ได้มีสูตรสำเร็จตายตัว จุดเริ่มต้นที่ทรงพลังที่สุดมักมาจากความเข้าใจและการปรับเปลี่ยนสิ่งแวดล้อมภายในบ้านให้เอื้อต่อการเรียนรู้ของเขา

ครูแก๊ปมีแนวทางง่าย ๆ ที่คุณพ่อคุณแม่สามารถนำไปปรับใช้ในชีวิตประจำวันเพื่อช่วยจัดระเบียบความคิดและโอบอุ้มอารมณ์ของเด็ก ๆ มาฝาก จะมีอะไรบ้าง ไปดูกันเลย

  • สร้าง routine ที่ชัดเจน: เด็กที่รู้ว่าวันนี้ต้องเจออะไรบ้าง จะรู้สึกมั่นคงมากขึ้น พอชีวิตเริ่มมีจังหวะ สมาธิก็จะค่อย ๆ ดีตามไปด้วย
  • ฝึกให้ลูกสื่อสารความรู้สึก: บางทีที่ลูกงอแง ไม่ใช่เพราะดื้อ แต่เพราะเขายังไม่รู้จะอธิบายยังไง การมีคำเรียกอารมณ์ของตัวเอง ช่วยให้เขาคุมตัวเองได้ดีขึ้น
  • แบ่งงานเป็นช่วงสั้น ๆ: งานชิ้นใหญ่สำหรับเด็กสมาธิสั้นอาจดูยากเกินเริ่ม ลองหั่นให้เล็กลง แล้วค่อย ๆ ทำทีละส่วน จะเห็นความต่างชัดมาก
  • ให้ลูกได้ใช้พลังงาน: เด็กบางคนไม่ได้อยู่ไม่นิ่ง แต่แค่ยังไม่มีพื้นที่ให้ปล่อยพลัง การได้ขยับร่างกายจริง ๆ จะช่วยให้กลับมานิ่งได้ง่ายขึ้น
  • ชื่นชมทันทีเมื่อทำได้ดี: จังหวะที่ลูกทำได้ดี แม้จะเล็กน้อย คือช่วงเวลาทองของการเสริมความมั่นใจ อย่าปล่อยให้ผ่านไปเฉย ๆ
  • เลี่ยงการดุแรง: ยิ่งโดนกดดัน เด็กยิ่งคุมตัวเองยาก บางครั้งการลดน้ำเสียงลง กลับได้ผลมากกว่าการเพิ่มความเข้มงวด

สุดท้ายนี้ ไม่ว่าลูกจะเข้าข่ายเด็กสมาธิสั้นเป็นยังไง หรือเป็นเพียง เด็กอารมณ์ร้อน สิ่งสำคัญคือการค่อย ๆ ทำความเข้าใจมากกว่าการรีบตัดสิน เพราะหลายพฤติกรรมเป็นสัญญาณที่ลูกกำลังสื่อสาร หากเริ่มเห็นแนวโน้มของอาการสมาธิสั้น (ADHD) มีอะไรบ้างอย่างต่อเนื่อง แนะนำให้ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญควบคู่กับการฝึกวิธีแก้ลูกอารมณ์ร้อนผ่านกิจกรรมที่ช่วยพัฒนาอารมณ์และสมาธิอย่างสม่ำเสมอ และหากอยากเปิดโอกาสให้ลูกได้เรียนรู้ผ่านประสบการณ์จริง ทั้งการเข้าสังคม การสื่อสาร และการสร้างความมั่นใจ ค่ายเด็ก SMART-i Camp ก็เป็นอีกหนึ่งพื้นที่ที่พร้อมช่วยเปลี่ยนพลังของลูกให้กลายเป็นศักยภาพในแบบของเขา!

จากความว่อกแว่กและอารมณ์ที่ควบคุมยาก
สู่การเข้าใจตัวเองและเติบโตได้จริงที่ SMART-i Camp

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมที่ ครูแก๊ป ศิริภพ โสมาภา

close
Start typing to see posts you are looking for.

เราใช้คุกกี้เพื่อพัฒนาประสิทธิภาพ และประสบการณ์ที่ดีในการใช้เว็บไซต์ของคุณ คุณสามารถศึกษารายละเอียดได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว และสามารถจัดการความเป็นส่วนตัวเองได้ของคุณได้เองโดยคลิกที่ ตั้งค่า

ตั้งค่าความเป็นส่วนตัว

คุณสามารถเลือกการตั้งค่าคุกกี้โดยเปิด/ปิด คุกกี้ในแต่ละประเภทได้ตามความต้องการ ยกเว้น คุกกี้ที่จำเป็น

อนุญาตทั้งหมด
จัดการความเป็นส่วนตัว
  • เปิดใช้งานตลอด

บันทึก
Set your categories menu in Theme Settings -> Header -> Menu -> Mobile menu (categories)

รายการค่ายที่ลงทะเบียน

close